2η φάση «Αρίσταρχος» 2009, Λύκειο, Θέμα 5: εκφώνηση και λύση

Απαντήσεις: 5.1 γ, 5.2 γ, 5.3 ε, 5.4 γ, 5.5 α, 5.6 γ, 5.7 ε, 5.8 ε, 5.9 α, 5.10 β, 5.11 α, 5.12 γ, 5.13 γ, 5.14 δ, 5.15 α, 5.16 δ, 5.17 δ, 5.18 β, 5.19 ε, 5.20 β

5.1: ο 3ος νόμος του Kepler, $T^2\propto a^3$: η περίοδος αυξάνεται γρηγορότερα από την ακτίνα της τροχιάς. 5.2: το «τεφρό φως» της Σελήνης είναι ηλιακό φως που ανακλάται από τη Γη. 5.3: $T\propto a^{3/2}$, άρα $2^{3/2}\approx 2,83$ φορές.

5.4: το να ξεχωρίζουν λεπτομέρειες λέγεται διαχωριστική ικανότητα και καθορίζεται από τη διάμετρο του τηλεσκοπίου, $\theta \approx 1,22\lambda /D$. 5.5: η ατμόσφαιρα είναι διαφανής στο ορατό και στα ραδιοκύματα. 5.6: οι ακτίνες γ έχουν συχνότητες πάνω από περίπου $10^{19}$–$10^{20}$ Hz. 5.7: αντικειμενικός φακός και προσοφθάλμιος. 5.8: το γαλάζιο φως διαθλάται περισσότερο, άρα εστιάζεται πιο κοντά στον φακό (χρωματικό σφάλμα).

5.9: το Νευτώνειο τηλεσκόπιο έχει επίπεδο δευτερεύον κάτοπτρο υπό $45^{\circ }$ που στέλνει το φως στο πλάι. 5.10: οι γραμμές απορρόφησης δημιουργούνται στην ψυχρότερη ατμόσφαιρα του αστέρα. 5.11: διάθλαση (ο δείκτης διάθλασης εξαρτάται από το μήκος κύματος). 5.12: $M=F/f=2000/20=100$. 5.13: μοίρες, πρώτα και δεύτερα λεπτά τόξου.

5.14: η μεγέθυνση διαφημίζεται, αλλά μετρούν η διάμετρος και η ποιότητα της οπτικής· τα άστρα μένουν σημεία με κάθε μεγέθυνση. 5.15: ο Johann Bayer (1603) ονόμασε τα άστρα με ελληνικά γράμματα και το όνομα του αστερισμού (π.χ. α του Ωρίωνα). 5.16: οι πλανήτες μετακινούνται ανάμεσα στα άστρα. 5.17: μεσημβρινοί. 5.18: η αστρική ημέρα είναι περίπου 4 λεπτά μικρότερη ($23^{\text{h}}56^{\text{m}}04^{\text{s}}$). 5.19: ήλιος του μεσονυκτίου. 5.20: σε κύκλους γύρω από τον πόλο.