Ο νόμος της παγκόσμιας έλξης δίνει την επιτάχυνση στην επιφάνεια ενός σώματος, την ταχύτητα σε κυκλική τροχιά και την ταχύτητα που χρειάζεται για να ξεφύγεις.
τα βασικά
- \(F=\dfrac{GMm}{r^2}\). Στην επιφάνεια: \(g=\dfrac{GM}{R^2}\).
- Κυκλική τροχιά ακτίνας \(r\): \(v=\sqrt{GM/r}\) και \(P=2\pi r/v\).
- Ταχύτητα διαφυγής από απόσταση \(r\): \(v_\delta=\sqrt{2GM/r}=\sqrt2\,v_\kappa\).
- Γεωστατική τροχιά: περίοδος μία αστρική ημέρα, ακτίνα περίπου \(42\,200\) km, δηλαδή ύψος περίπου \(35\,800\) km.
- Μέση πυκνότητα: \(\rho=\dfrac{3M}{4\pi R^3}\).
παράδειγμα
Ποια είναι η ταχύτητα διαφυγής από τη Σελήνη (\(M=7{,}35\times10^{22}\) kg, \(R=1737\) km);
Λύση. \(v_\delta=\sqrt{\dfrac{2\cdot6{,}674\times10^{-11}\cdot7{,}35\times10^{22}}{1{,}737\times10^{6}}}=\sqrt{5{,}65\times10^{6}}\approx2{,}38\) km/s.
συχνό λάθος
Η απόσταση στους τύπους μετριέται από το κέντρο του σώματος, όχι από την επιφάνεια. Και τα km πρέπει να γίνουν m πριν βάλεις το G.
θέματα για εξάσκηση
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 1
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 3
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 7
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 12
- 1η φάση 2017, Λύκειο, θέμα 4
- 1η φάση 2017, Λύκειο, θέμα 5
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 3
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 6
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 14
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 15
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 17
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 19