αρχείο θεμάτων αστρονομίας
αρχική/θέματα/1η φάση/λύκειο/2004/θέμα 4

1η φάση «Αρίσταρχος» 2004, Λύκειο, Θέμα 4: εκφώνηση και λύση

Θέμα 4 της 1ης φάσης 2004 για το Λύκειο, με λύση βήμα βήμα. Ηλιακό σύστημα, Πλανήτες και σχηματισμοί.

Το θέμα 4 της 1ης φάσης («Αρίσταρχος») 2004 για το Λύκειο, 9ος διαγωνισμός. Είναι θέμα της κατηγορίας «Ηλιακό σύστημα» (θεματική: Πλανήτες και σχηματισμοί, Ήλιος), με εκτιμώμενη δυσκολία «πολύ δύσκολο». Πρώτα προσπάθησε μόνος σου. Αν κολλήσεις, πάρε μια υπόδειξη ή δες τη λύση.

εκφώνηση

Εκφώνηση: 1η φάση 2004, Λύκειο, θέμα 4
Ρώτα τον Ερατοσθένη
Πριν πεις «Το έλυσα»: έλεγξε τη λύση σου
  • Αιτιολόγησα κάθε βήμα, όχι μόνο το αποτέλεσμα;
  • Βρήκα όλες τις λύσεις και εξέτασα όλες τις περιπτώσεις;
  • Έλεγξα μονάδες, τάξη μεγέθους και ότι η απάντηση ικανοποιεί τις συνθήκες;
  • Θα την καταλάβαινε κάποιος που δεν ξέρει τη λύση;
Λύση του αρχείου

(Α) Πότε αναπτερώθηκε το ηθικό: τη δεκαετία του 1990. Το 1992 οι Wolszczan και Frail βρήκαν πλανήτες γύρω από τον πάλσαρ PSR B1257+12, και το 1995 οι Michel Mayor και Didier Queloz βρήκαν τον 51 Pegasi b, τον πρώτο πλανήτη γύρω από άστρο σαν τον Ήλιο (Νόμπελ Φυσικής 2019). Ήταν ένας «θερμός Δίας», πολύ κοντά στο άστρο του, πράγμα εντελώς απρόσμενο.

(Β) Πού βρισκόμαστε: το 2004 είχαν βρεθεί περίπου 120 εξωπλανήτες, κυρίως γίγαντες. Σήμερα έχουν επιβεβαιωθεί πάνω από 6.000, κυρίως χάρη στα διαστημικά τηλεσκόπια Kepler (2009–2018) και TESS (από το 2018). Ξέρουμε ότι οι πλανήτες είναι ο κανόνας και όχι η εξαίρεση. Παραδείγματα: ο Proxima Centauri b (2016), στο κοντινότερο άστρο, και το σύστημα TRAPPIST-1 (2017), με επτά πλανήτες μεγέθους Γης. Το τηλεσκόπιο James Webb αναλύει πλέον τις ατμόσφαιρές τους.

(Γ) Μέθοδοι: ακτινικής ταχύτητας (το άστρο «ταλαντεύεται» από την έλξη του πλανήτη, φαινόμενο Doppler στο φάσμα), διαβάσεων (μικρή, περιοδική μείωση της λαμπρότητας όταν ο πλανήτης περνά μπροστά από το άστρο), άμεσης απεικόνισης (με στεμματογράφους), βαρυτικής μικροεστίασης, αστρομετρίας (Gaia) και χρονισμού πάλσαρ.

Δεν υπάρχει επίσημη λύση για αυτό το θέμα. Τη λύση την έγραψε η επιμέλεια του αρχείου· αν βρεις λάθος, γράψε μας.

Κατηγορία: Ηλιακό σύστημα · Θεματική: Πλανήτες και σχηματισμοί, Ήλιος · Δυσκολία: πολύ δύσκολο. Η κατηγορία και η δυσκολία είναι εκτιμήσεις.

σχετική θεωρία

τα άλλα θέματα του ίδιου διαγωνίσματος

παρόμοια θέματα