αρχείο θεμάτων αστρονομίας
αρχική/θέματα/1η φάση/λύκειο/2002/θέμα 3

1η φάση 2002, Λύκειο, Θέμα 3: εκφώνηση και λύση

Θέμα 3 της 1ης φάσης 2002 για το Λύκειο, με λύση βήμα βήμα. Γαλαξίες και κοσμολογία, Κοσμολογία.

Το θέμα 3 της 1ης φάσης 2002 για το Λύκειο, 7ος διαγωνισμός. Είναι θέμα της κατηγορίας «Γαλαξίες και κοσμολογία» (θεματική: Κοσμολογία, Χρόνος και ημερολόγιο), με εκτιμώμενη δυσκολία «μέτριο». Πρώτα προσπάθησε μόνος σου. Αν κολλήσεις, πάρε μια υπόδειξη ή δες τη λύση.

εκφώνηση

Εκφώνηση: 1η φάση 2002, Λύκειο, θέμα 3
Ρώτα τον Ερατοσθένη
Πριν πεις «Το έλυσα»: έλεγξε τη λύση σου
  • Αιτιολόγησα κάθε βήμα, όχι μόνο το αποτέλεσμα;
  • Βρήκα όλες τις λύσεις και εξέτασα όλες τις περιπτώσεις;
  • Έλεγξα μονάδες, τάξη μεγέθους και ότι η απάντηση ικανοποιεί τις συνθήκες;
  • Θα την καταλάβαινε κάποιος που δεν ξέρει τη λύση;
Λύση του αρχείου

(Α) Μοντέλα: το γεωκεντρικό (Αριστοτέλης, Πτολεμαίος), το ηλιοκεντρικό (Αρίσταρχος, Κοπέρνικος), το «άπειρο και στατικό» σύμπαν του Νεύτωνα, το στατικό σύμπαν του Αϊνστάιν (1917, με κοσμολογική σταθερά), τα μοντέλα διαστολής των Friedmann (1922) και Lemaître (1927), η θεωρία της σταθερής κατάστασης (Bondi, Gold, Hoyle, 1948: σύμπαν χωρίς αρχή, με συνεχή δημιουργία ύλης) και η Μεγάλη Έκρηξη, αργότερα με τον «πληθωρισμό» (Guth, 1981).

(Β) Επικρατέστερο: το μοντέλο της Μεγάλης Έκρηξης, στη σημερινή του μορφή «ΛCDM»: σύμπαν ηλικίας περίπου 13,8 δισεκατομμυρίων ετών, επίπεδο, με περίπου 5% συνηθισμένη ύλη, 27% ψυχρή σκοτεινή ύλη και 68% σκοτεινή ενέργεια (Λ).

(Γ) Πού στηρίζεται: στη διαστολή (νόμος Hubble), στην ακτινοβολία υποβάθρου (που η σταθερή κατάσταση δεν μπορούσε να εξηγήσει), στην αφθονία ηλίου και δευτερίου, και στο ότι οι μακρινοί, άρα νεότεροι, γαλαξίες διαφέρουν από τους κοντινούς. Αργότερα (2003–2018) οι δορυφόροι WMAP και Planck μέτρησαν τις διακυμάνσεις του υποβάθρου με μεγάλη ακρίβεια, σε εξαιρετική συμφωνία με το μοντέλο.

Δεν υπάρχει επίσημη λύση για αυτό το θέμα. Τη λύση την έγραψε η επιμέλεια του αρχείου· αν βρεις λάθος, γράψε μας.

Κατηγορία: Γαλαξίες και κοσμολογία, Ουράνια σφαίρα και χρόνος · Θεματική: Κοσμολογία, Χρόνος και ημερολόγιο · Δυσκολία: μέτριο. Η κατηγορία και η δυσκολία είναι εκτιμήσεις.

σχετική θεωρία

τα άλλα θέματα του ίδιου διαγωνίσματος

παρόμοια θέματα