αρχείο θεμάτων αστρονομίαςΤο θέμα 2 της 1ης φάσης 2002 για το Λύκειο, 7ος διαγωνισμός. Είναι θέμα της κατηγορίας «Αστέρες και ακτινοβολία» (θεματική: Μεγέθη και αποστάσεις, Ακτινοβολία), με εκτιμώμενη δυσκολία «μέτριο». Πρώτα προσπάθησε μόνος σου. Αν κολλήσεις, πάρε μια υπόδειξη ή δες τη λύση.
εκφώνηση
Πριν πεις «Το έλυσα»: έλεγξε τη λύση σου
- Αιτιολόγησα κάθε βήμα, όχι μόνο το αποτέλεσμα;
- Βρήκα όλες τις λύσεις και εξέτασα όλες τις περιπτώσεις;
- Έλεγξα μονάδες, τάξη μεγέθους και ότι η απάντηση ικανοποιεί τις συνθήκες;
- Θα την καταλάβαινε κάποιος που δεν ξέρει τη λύση;
Λύση του αρχείου
(Α) Μέθοδοι: ραντάρ (μόνο στο ηλιακό σύστημα), τριγωνομετρική παράλλαξη, φασματοσκοπική παράλλαξη (από τον φασματικό τύπο και το διάγραμμα H–R), προσαρμογή της κύριας ακολουθίας για σμήνη, κηφείδες και RR Λύρας, υπερκαινοφανείς τύπου Ia, σχέσεις Tully–Fisher για γαλαξίες και, για πολύ μακρινά αντικείμενα, ο νόμος του Hubble. Κάθε μέθοδος βαθμονομείται με την προηγούμενη: η «κλίμακα των κοσμικών αποστάσεων».
(Β) Παράλλαξη (η θεμελιώδης): καθώς η Γη περιφέρεται, ένα κοντινό άστρο φαίνεται να μετακινείται λίγο σε σχέση με τα μακρινά άστρα του φόντου. Η γωνία (μισή μετατόπιση, με βάση 1 AU) δίνει την απόσταση: . Το 1838 ο Bessel μέτρησε πρώτος παράλλαξη (61 Κύκνου). Ο δορυφόρος Hipparcos (1989–1993) μέτρησε περίπου 118.000 άστρα, και το Gaia μετρά πάνω από ένα δισεκατομμύριο, με ακρίβεια εκατομμυριοστών του δευτερολέπτου τόξου.
(Γ) Άλλα στοιχεία από το φως: θερμοκρασία (από το χρώμα, νόμος του Wien, και τον φασματικό τύπο), χημική σύσταση (από τις φασματικές γραμμές), ακτινική ταχύτητα (φαινόμενο Doppler), φωτεινότητα και, με τον νόμο Stefan–Boltzmann, ακτίνα, μάζα (από διπλά συστήματα), περιστροφή (πλάτυνση γραμμών), μαγνητικό πεδίο (φαινόμενο Zeeman), και ακόμα ύπαρξη πλανητών γύρω τους.
Δεν υπάρχει επίσημη λύση για αυτό το θέμα. Τη λύση την έγραψε η επιμέλεια του αρχείου· αν βρεις λάθος, γράψε μας.
Κατηγορία: Αστέρες και ακτινοβολία · Θεματική: Μεγέθη και αποστάσεις, Ακτινοβολία · Δυσκολία: μέτριο. Η κατηγορία και η δυσκολία είναι εκτιμήσεις.
σχετική θεωρία
τα άλλα θέματα του ίδιου διαγωνίσματος
- 1η φάση 2002, θέμα 1 Αστέρες και ακτινοβολία
- 1η φάση 2002, θέμα 3 Γαλαξίες και κοσμολογία
- 1η φάση 2002, θέμα 4 Ηλιακό σύστημα