Η Γη περιστρέφεται και ταυτόχρονα κινείται γύρω από τον Ήλιο. Γι’ αυτό η μέρα ως προς τα άστρα είναι λίγο πιο μικρή από τη μέρα ως προς τον Ήλιο, και ο ουρανός της νύχτας αλλάζει με τις εποχές.
τα βασικά
- Αστρική ημέρα (περιστροφή ως προς τα άστρα): \(23^\text{h}\,56^\text{m}\,04^\text{s}\). Μέση ηλιακή ημέρα: \(24^\text{h}\).
- Η διαφορά, περίπου \(3^\text{m}\,56^\text{s}\), οφείλεται στην κίνηση της Γης στην τροχιά της: περίπου \(360^\circ/365{,}25\approx1^\circ\) τη μέρα.
- Κάθε άστρο ανατέλλει και μεσουρανεί περίπου 4 λεπτά νωρίτερα κάθε μέρα, δηλαδή περίπου 2 ώρες νωρίτερα σε έναν μήνα.
- Τοπικός αστρικός χρόνος: \(\text{LST}=\alpha+H\). Ένα άστρο μεσουρανεί όταν \(\text{LST}=\alpha\).
- Ο τοπικός ηλιακός χρόνος διαφέρει από την ώρα της ζώνης κατά 4 λεπτά για κάθε μοίρα γεωγραφικού μήκους από τον μεσημβρινό της ζώνης, και επιπλέον κατά την εξίσωση του χρόνου.
παράδειγμα
Ένα άστρο μεσουρανεί σήμερα στις 22:00. Περίπου πότε θα μεσουρανεί σε 30 μέρες;
Λύση. Κάθε μέρα μεσουρανεί \(3^\text{m}\,56^\text{s}\) νωρίτερα, άρα σε 30 μέρες \(30\times3^\text{m}\,56^\text{s}=118\) λεπτά νωρίτερα, δηλαδή περίπου στις 20:02.
συχνό λάθος
Τα άστρα έρχονται κάθε νύχτα νωρίτερα, όχι αργότερα. Το λάθος στο πρόσημο είναι το συχνότερο σε αυτά τα θέματα.
θέματα για εξάσκηση
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 15
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 9
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 11
- 1η φάση 2018, Λύκειο, θέμα 6
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 5
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 23
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 26
- 1η φάση 2017, Λύκειο, θέμα 9
- 1η φάση 2016, Γυμνάσιο, θέμα 1
- 1η φάση 2016, Γυμνάσιο, θέμα 2
- 1η φάση 2016, Γυμνάσιο, θέμα 7
- 1η φάση 2016, Γυμνάσιο, θέμα 8