Η Σελήνη είναι το πιο κοντινό ουράνιο σώμα και το πρώτο που μελετά κανείς. Οι φάσεις και οι εκλείψεις εξηγούνται με τη γεωμετρία Ήλιου, Γης και Σελήνης.
τα βασικά
- Αστρικός μήνας (περιφορά ως προς τα άστρα): περίπου 27,3 ημέρες. Συνοδικός μήνας (από Νέα σε Νέα Σελήνη): περίπου 29,5 ημέρες.
- Η Σελήνη δείχνει πάντα την ίδια πλευρά στη Γη, γιατί περιστρέφεται μία φορά σε κάθε περιφορά (σύγχρονη περιστροφή).
- Η Σελήνη ανατέλλει κάθε μέρα κατά μέσο όρο περίπου 50 λεπτά αργότερα.
- Η Πανσέληνος ανατέλλει περίπου όταν δύει ο Ήλιος. Το Πρώτο Τέταρτο μεσουρανεί περίπου στη δύση του Ηλίου.
- Έκλειψη Ηλίου γίνεται μόνο σε Νέα Σελήνη και έκλειψη Σελήνης μόνο σε Πανσέληνο, και μόνο όταν η Σελήνη είναι κοντά σε σύνδεσμο της τροχιάς της, που έχει κλίση περίπου \(5^\circ\).
παράδειγμα
Γιατί δεν γίνεται έκλειψη Ηλίου σε κάθε Νέα Σελήνη;
Λύση. Η τροχιά της Σελήνης έχει κλίση περίπου \(5^\circ\) ως προς την εκλειπτική. Στις περισσότερες Νέες Σελήνες η Σελήνη περνά λίγο πάνω ή λίγο κάτω από τον Ήλιο. Έκλειψη γίνεται μόνο όταν η Νέα Σελήνη συμπέσει με τη διέλευση της Σελήνης από έναν σύνδεσμο.
συχνό λάθος
«Οι φάσεις οφείλονται στη σκιά της Γης.» Όχι: οφείλονται στη γωνία από την οποία βλέπουμε το φωτισμένο μισό της Σελήνης. Η σκιά της Γης πέφτει στη Σελήνη μόνο στις σεληνιακές εκλείψεις.
θέματα για εξάσκηση
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 4
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 10
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 11
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 12
- 1η φάση 2017, Γυμνάσιο, θέμα 32
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 3
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 6
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 7
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 16
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 17
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 18
- 1η φάση 2018, Γυμνάσιο, θέμα 21